No ACL setup yet! Denying access to everyone.
pl:edu:zmitac:n1z:aituc:lab

This is an old revision of the document!


Laboratorium AITUC

Materiały dla studentów kierunku N1Z Informatyka studia inżynierskie zaoczne. Przedmiot Arytmetyka i Teoria Układów Cyfrowych - laboratorium.

Uwagi praktyczne przed rozpoczęciem zajęć

W laboratorium stosowane są komponenty wykonane w technologii TTL. W praktyce oznacza to, że logiczne zero jest reprezentowane za pomocą napięcia bliskiego 0V, logiczna jedynka napięciem w okolicy +5V.

Wejście, które jest niepodłączone jest traktowane przez układ tak, jakby była tam logiczna jedynka. Wyjątkiem są moduły z diodami LED, które wymagają podłączenia sygnału 1, aby zaświeciła się dioda, ponieważ jest to układ analogowy ze wzmacniaczem tranzystorowym. Symbol trójkąta między wejściem sygnału, a diodą LED nie jest operatorem negacji, tylko symbole bufora (tutaj wzmacniacza).

Szafy labortoryjne składają się z modułów, które realizują poszczególne operacje, przedstawione na panelu przednim. Realizując układ w logice szytej, łączymy wyjścia jednych modułów do wejść innych, zgodnie z opracowanym wcześniej schematem układu, przystosowanym do asortymentu elementów dostępnych w laboratorium.

W żadnym przypadku nie wolno łączyć dwóch lub więcej wyjść ze sobą. Dotyczy to również zadajników stanów (przycisków).

Ponadto jedno wyjście układu może zostać podłączone do max około 5 wejść. Często np. postać minimalna funkcji musi zostać przekształcona tak, aby można było tę funkcję zrealizować za pomocą dostępnych operatorów. W szczególności przydatne będą tutaj następujące postulaty i twierdzenia algebry Boole'a: postulat o elementach neutralnych względem operacji dodawania i mnożenia logicznego, prawa łączności, rozdzielności i przemienności oraz prawa De Morgana.

Przykładowo, aby utworzyć bramkę NOT, można np. użyć dwuwejściowej bramki NAND, pozostawiając jedno wejście niepodłączone (czyli = 1): // Y=~(x*1)=~x//, gdzie operator negacji jest reprezentowany za pomocą znaku ~.

Wejścia układu są pobierane z przełączników.

Lab 1: Układy kombinacyjne małej i średniej skali integracji

Niezbędan wiedza:

  1. 1. Elementarne funkcje logiczne: OR, AND, NAND itd.
  2. 2. Tablice Karnaugha
  3. 3. Przekształacanie wyrażeń boolowskich ze szczególnym uwzględnieniem praw DeMorgana.
  4. 4. Systemy funkcjonalnie pełne.
  5. 5. Działanie MUX i DMUX - realizacja ukłądów kombinacyjnych.

Zespoły rozwiązują zadania wskazane przez prowadzącego. Po implementacji każdego zadania należy je sprawdzić, a następnie zaprezentować działające rozwiązanie prowadzącemu.

Zad.1.

Implementacja funkcji logicznej danej w postaci dziesiętnej, kanonicznej: za pomocą: 1.1. Wyłącznie dwuwejściowych bramek NAND 1.2. Wyłącznie dwuwejściowych bramek NOR 1.3. Wyłącznie dwu-, cztero- i ośmiowejściowych bramek NAND 1.4. Wyłącznie dwu-, cztero- i ośmiowejściowych bramek NOR

Lab 2: Asynchroniczne układy sekwencyjne

Zespoły rozwiązują zadania wskazane przez prowadzącego. Po implementacji każdego zadania należy je sprawdzić, a następnie zaprezentować działające rozwiązanie prowadzącemu. Wykorzystujemy metodę Huffmana.

Zadania do rozwiązania w czasie zajęć (grupa rozwiązuje zadanie wskazane przez prowadzącego):

Zad.1 Sterownik silnika przemysłowego

Fig. 1: AITUC: Laboratorium 2, zadanie 1. Schemat urządzenia.

Opracuj układ sterujący silnikiem. Silnik może się zacząć obracać wyłącznie w przypadku, gdy wcześniej znajdował się w spoczynku (YL=0, YS=1, YR=0). Silnik rozpoczyna obroty w prawo (YL=0, YS=0, YR=1) po naciśnięciu przycisku XR i po jego zwolnieniu kontynuuje obroty. Podczas obrotów silnika, kolejne przyciskanie XR oraz XL jest ignorowane (nie można zmienić kierunku obrotów bezpośrednio, bez wcześniejszego zatrzymania silnika). Analogicznie dla obrotów w lewo. Naciśnięcie przycisku stop XS gdy silnik jest w stanie spoczynku również nie zmienia jego stanu. Naciśnięcie przycisku stop XS gdy silnik się obraca powinno go zatrzymać (YL=0, YS=1, YR=0). Zakłada się, że w danym momencie może być naciśnięty co najwyżej jeden z przycisków. Rozwiąż zadanie w modelu Moore'a.

Implementacja bloku wskazaną przez prowadzącego metodą:

  • Bramki.
  • Równania charakterystyczne przerzutników.
  • Przerzutniki SR i metoda grubych zer i grubych jedynek.

Zad.2 sterownik lodówki

Zaprojektuj sterownik do lodówki. Układ ma dwa wejścia, na które podawane są sygnały z progowych czujników temperatury oraz jedno wyjście Y, które steruje agregatem chłodzącym. Wejście XG (temperatury górnej) przyjmuje wartość 1, gdy temperatura wewnątrz lodówki jest powyżej 5C (w przeciwnym wypadku przyjmuje wartość 0). Wejście XD (temperatury dolnej) przyjmuje wartość 0, gdy temperatura spadnie poniżej 2C (w przeciwnym wypadku przyjmuje wartość 1). Gdy temperatura wewnątrz lodówki wzrośnie powyżej 5C, projektowany układ powinien włączyć agregat chłodzący Y i utrzymywać ten stan, aż temperatura wewnątrz lodówki spadnie poniżej 2C. Wtedy agregat chłodzący należy wyłączyć i poczekać do momentu, aż temperatura samoczynnie wzrośnie powyżej 5C. Następnie proces powtarza się. Podaj szczegółowe rozwiązanie metodą Huffmana dla układu Moore’a

Implementacja bloku wskazaną przez prowadzącego metodą:

  • Bramki.
  • Równania charakterystyczne przerzutników.
  • Przerzutniki SR i metoda grubych zer i grubych jedynek.

Zad.3 sterownik wieży ciśnień

Zaprojektuj sterownik do wieży ciśnień. W zbiorniku wody znajdują się dwa czujniki poziomu (1 oznacza poziom powyżej czujnika, 0 poziom poniżej czujnika): XG-czujnik górny, maksymalnego napełnienia zbiornika; XD - czujnik dolny, minimalnego poziomu wody. Wieża ciśnień ma dwie pompy (P1 i P2) pracujące naprzemiennie (w jednym cyklu napełniania P1, w kolejnym P2). Cykl pracy: Gdy poziom osiągnie minimum (XD=0), zostaje załączona pompa P1 (P1=1). Po napełnieniu zbiornika (XG=1) zostaje ona wyłączona (P1=0) i system przechodzi w tryb oczekiwania, aż użytkownicy zużyją wodę, co będzie zasygnalizowane spadkiem poziomu poniżej minimalnego (XD=0). Wtedy uruchamiana jest pompa P2 (P2=1) i działa ona do czasu, aż zbiornik nie napełni się do poziomu maksymalnego (XG=1), wtedy pompa P2 zostaje wyłączona (P2=0). Po czym system przechodzi w tryb oczekiwania, aż użytkownicy zużyją wodę,co będzie zasygnalizowane spadkiem poziomu poniżej minimalnego (XD=0). Następnie cykl pracy się powtarza.

Implementacja bloku wskazaną przez prowadzącego metodą:

  • Bramki.
  • Równania charakterystyczne przerzutników.
  • Przerzutniki SR i metoda grubych zer i grubych jedynek.

Lab 3: Synchroniczne i mikroprogramowane układy sekwencyjne

Niezbędna wiedza:

  1. 1. Idea układów synchronicznych.
  2. 2. Działanie przerzutników sychronicznych D, T, JK.
  3. 3. Sens tablic przejść i wzbudzeń.
  4. 4. Sposoby wyzwalania przerzutników (zbocze, poziom, M-S, łapanie 0 i 1).

Rzetelne przygotowanie się z powyższych zagadnień, umożliwa wykonanie ćwiczenia szybko i sprawnie. Założenie: “zawsze można zajrzeć do wikipedi i zrobić ćwiczenie” często powoduje wielogodzinne wykonywanie ćwiczenia.

pl/edu/zmitac/n1z/aituc/lab.1521238626.txt.gz · Last modified: by gdrabik